'Leerlingen kunnen nu écht kiezen'

Docent geschiedenis Nedal Sawadi en docent wiskunde Paul van Wijngaarden vertellen er namens de werkgroep keuzerooster meer over. ‘Iedereen voelde dat er verbetering nodig was. Nu ligt er een helder plan: zó gaan we het doen. Dat geeft houvast.’

Waarom was een nieuw keuzerooster nodig?
‘In de praktijk liepen we tegen twee duidelijke knelpunten aan,’ vertellen Nedal en Paul. ‘Vooral in de bovenbouw werkte de keuzevrijheid niet zoals bedoeld. Het idee van keuze-uren is juist dat leerlingen kunnen kiezen wat ze nodig hebben: extra uitleg, oefening of verdieping. Maar doordat de keuze-uren verspreid stonden door het rooster, konden leerlingen vaak niet terecht bij het vak waar ze behoefte aan hadden. Bijvoorbeeld omdat ze op dat moment al een andere les hadden. Dat was frustrerend, voor leerlingen én voor docenten.’

Ook de lesduur vormde een knelpunt: ‘Met lessen van 80 minuten zien docenten sommige klassen maar één keer per week. Als er dan een studiedag, feestdag of schoolactiviteit tussendoor komt, kan het zomaar twee weken duren voordat je een klas weer ziet. Dat is lang. Je moet dan stof herhalen en weer op gang komen. Intussen is het lastiger om zicht te houden op hoe het met leerlingen gaat.’

Wat zijn de grootste veranderingen?
‘De belangrijkste verandering is de vaste keuzeband aan het begin van de dag. Elke schooldag start met een keuze-uur. Leerlingen kiezen er drie per week. Omdat iedereen op hetzelfde moment keuze heeft, zijn er geen roosterblokkades meer. Als een leerling extra hulp wil bij een vak, dan kan dat ook echt. Dat klinkt misschien vanzelfsprekend, maar dat was het eerder niet altijd.’

Daarnaast verandert de duur van de lessen. ‘Die gaat van 80 naar 60 minuten. Daardoor zien we onze leerlingen vaker. Dat maakt het makkelijker om aan te sluiten bij wat er speelt in een klas en om leerlingen beter te begeleiden. Je bouwt sneller een band op en kunt gerichter ondersteunen. Er zijn uitzonderingen waarbij we de leerlingen alsnog één keer per week zien voor een halfjaar en soms zelfs voor een jaar, maar dat is een kleine groep.’

Hoe zijn leerlingen en docenten betrokken?
‘We hebben daarom meerdere inloopmomenten en feedbacksessies georganiseerd voor collega’s. Teams konden vooraf hun zorgen en ideeën delen, zodat we die ook goed konden meenemen in het hele traject.’ Ook leerlingen werden actief betrokken bij de ontwikkeling van het nieuwe keuzerooster. ‘We organiseerden een goedbezochte leerlingenarena, waarin leerlingen van alle leerjaren en niveaus hun mening en input gaven. Ook de leerlingenraad dacht mee.’

De werkgroep verwerkte alle input zo transparant mogelijk. ‘We werkten met een voor alle collega’s inzichtelijk document. Daarin lieten we steeds zien welke keuzes we maakten en waarom. Inmiddels is het nieuwe rooster ook in alle klassen tijdens de mentorles besproken met de leerlingen.’

Wat kunnen leerlingen verwachten?
Voor leerlingen betekent het nieuwe rooster vooral meer gerichte keuzemogelijkheden. Ze kunnen kiezen uit een breed aanbod, zoals:

• extra uitleg of verlengde instructie;
• een huiswerk- of stilte-uur om geconcentreerd te werken;
• verdiepingslessen of masterclasses;
• voorbereiding op toetsen;
• leesuren of begeleid zelfstandig werken.

‘Het verschil is dat keuze-uren nu echt iets toevoegen. Leerlingen kunnen bewust kiezen wat hen verder helpt. Of dat nu extra ondersteuning is, of juist extra uitdaging.’ Dat maakt ook voor docenten verschil, geven Nedal en Paul aan. ‘We kunnen leerlingen beter bieden wat ze nodig hebben. Dat is uiteindelijk waar het om draait.’

Wat merken ouders van het nieuwe rooster?
‘We hopen natuurlijk dat ouders merken dat hun kind enthousiaster is, omdat de gewenste keuze-uren nu beter beschikbaar zijn.’ En in praktische zin? ‘Soms kan een dag iets later eindigen, al streven we ernaar het laatste lesuur zo min mogelijk te gebruiken. Zeker in de onderbouw zal dat nauwelijks voorkomen. Daar staat tegenover dat leerlingen twee dagen per week later beginnen, omdat ze dan geen keuze-uur hebben.’

Hoe kijken jullie terug op het proces?
‘Toen het besluit op 1 december definitief werd, voelde je opluchting in de school. Het keuzerooster was binnen onze school al langere tijd onderwerp van gesprek. Iedereen voelde dat er verbetering nodig was. Nu ligt er een plan dat zorgvuldig is doordacht.’

Tegelijk blijft het proces doorgaan, geven Nedal en Paul tot slot aan. ‘Als werkgroep keuzerooster blijven we actief. We houden komend schooljaar een vinger aan de pols en evalueren steeds: wat werkt, wat niet, waar moeten we bijsturen? Maar de basis staat, en daar zijn we heel blij mee. We weten: zó gaan we het doen. Dat geeft houvast.’

De werkgroep keuzerooster met zittend v.l.n.r. Jorn Poulisse, Carolien Trieschnigg, Nedal Sawadi. Daarachter: Benjamin de Kam en Paul van Wijngaarden.